FernUni Project

Blended Learning: vaak onderschat maar waarschijnlijk de toekomst

This post is only in Dutch. I try to publish in three languages since I work in Germany, the Netherlands and internationally.

Aan de Fernuniversität in Hagen hebben we als strategische richtlijn nu sinds kort het blended learning helemaal omarmd. Gelukkig maar….er zijn eerste onderzoeken die aantonen dat traditioneel onderwijs grote tekortkomingen kent maar puur online leren ook. De student is het beste af met een mix van online en face-to-face onderwijs.

Toch zie je heel weinig universiteiten en hogescholen hun onderwijsconcept aanpassen. We doen wat we altijd deden tegen beter weten in… vooral de massale hoorcolleges in grote zalen zouden nu toch uit den boze moeten zijn. Er zijn genoeg alternatieve onderwijsvormen te bedenken die wel de attentie van de studenten vasthouden en die wel motiverend zijn (en waarbij je niet op de grond moet zitten bij gebrek aan een zitplaats).

Te vaak wordt er vanuit een technologisch perspectief gediscussieerd over online of mobiele variaties van onderwijs (Bellard, 2018). Als we dat eens achterwege laten en puur vanuit een pedagogisch perspectief kijken, dan zien we dat er geen ontkomen meer aan is. Modernisering en verbetering van het pedagogische handelen is mogelijk dankzij technologie. En dat pedagogische handelen kan wel een update gebruiken….

Als we pedagogische modellen leidend laten zijn kan het betekenen dat soms instructie wordt verzorgd door de computer (CBT), soms is het een docent in een klaslokaal, maar vaak is het een mix van beide. Uit vele onderwijsmodellen, leerpsychologische stromingen en leertheorieën weten we heel veel over onderwijs. We moeten dit alles vertalen naar de moderne maatschappij met andere verwachtingen en een nieuwe generatie van studenten.

Een goed voorbeeld is de probleemgestuurd onderwijs aanpak (Bellard, 2018, p 18) die veel wordt gebruikt in het hoger onderwijs. Een aantal essentiële elementen van dit onderwijs zijn bijvoorbeeld kennis delen, leren in groepen, samenwerken en constructieve relaties met elkaar opbouwen. Laten die kenmerken nu uitstekend aansluiten bij die technische kenmerken van veel moderne social software tools. Delen, groepen creëren, communiceren en aan relaties werken, alles mogelijk met zulke software. Toch zie je het gebruik ervan nog heel weinig in het onderwijs.

Een ander probleem is dat we in het onderwijs doen alsof we niet leven in een tijd van ‘the extended mind’. We beschikken over ontelbaar veel bronnen, apparaten en hulpmiddelen in ons dagelijks leven waarin we beschikken over informatie, die als een uitbreiding van ons geheugen ter beschikking staat. Daarbij zijn we ook nog 24 uur per dag verbonden met elkaar en met het internet.

De jonge werknemer maakt er reeds gebruik van op zijn werkplek….maar of hij dat geleerd heeft in zijn opleiding is de vraag. We praten al jaren over levenslang-, formeel en informeel-, en gecontextualiseerd leren… er zijn op dit terrein bewegingen te bespeuren….maar heel vaak alleen als add-ons.

De MOOC’s, de Barcamps and Hackathons zijn heel succesvol en populair, maar gaan aan de gewone docent en reguliere student voorbij. Beide groepen kunnen gewoon doen wat zij altijd al deden. De doorsnee docent hoeft zijn didactisch repertoire niet uit te breiden en de student kan toetsgericht (‘vertel me wat ik moet leren’) verder studeren.

Hoger Onderwijs heeft een maatschappelijke taak. De nieuwe generatie zal levenslang op een individuele en gepersonaliseerde manier leren kunnen. Hoger onderwijs zal dit faciliteren, maar het moet er bovendien voor zorgen dat de studenten toekomstbestendige vaardigheden leren. Dit zijn bijvoorbeeld effectief denken, doeltreffende acties kunnen ondernemen en effectieve relaties kunnen aangaan. Dat alles naast de broodnodige kennis waarvan ik het belang niet probeer te onderkennen. Docenten in het hoger onderwijs moeten zorgen voor complexe leertaken, uitgebreide feedback en reflectie en een mix aan moderne delivery modes. Aan de Fernuniversität in Hagen gaan we nu die richting op. Docenten worden voorzien van experimenteergeld, technologie en training om het didactische repertoire te vergroten (E-teaching certificaat). Opleidingen moeten op termijn allemaal ‘blended’ zijn en innovatieve onderwijsmethoden omarmen.

Education is the passport to the future, for tomorrow belongs to those who prepare for it today – Malcolm X

Theo Bastiaens

Bellard, B. (2018). Achieving Complex Learning Outcomes Through Adoption of a Pedagogical Perspective: A Model for Computer Technology Delivered Instruction. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia, 27(1), 5-23